Veilig een boom vellen met valkerf en velsnede en het gebruik van velwiggen
Veilig een boom vellen met valkerf en velsnede - de zaagsneden met valkerf en velsnede na de velling

Vei­lig een boom vel­len

Stap­pen­plan om vei­lig een boom te vel­len met val­kerf en vel­sne­de

 

Vei­lig een boom vel­len is geen sine­cu­re. Vei­lig­heid voor uzelf, uw mede­men­sen en de omge­ving is onont­beer­lijk. Hier­on­der som­men wij de belang­rijk­ste stap­pen op om vei­lig een boom te vel­len vol­gens de gewo­ne metho­de, waar­bij de boom vrij kan val­len. Dit door mid­del van het aan­bren­gen van een val­kerf en vel­sne­de.

Opge­let: dit is geen hand­lei­ding of pro­ce­du­re om een boom te vel­len, daar er in de prak­tijk steeds meer fac­to­ren een rol kun­nen spe­len om een boom op een vei­li­ge manier te kun­nen kap­pen. Daar­om laat u dit spe­ci­a­lis­ten­werk ook best aan ons over. Vul gerust het con­tact­for­mu­lier in voor vrij­blij­ven­de infor­ma­tie of prijs­vraag.

 

 

Voor­be­rei­din­gen vóór de start van het zaag­werk en het wer­ken met een ket­ting­zaag

 

Vei­lig een boom vel­len begint met een door­dach­te aan­pak en een zeer goe­de voor­be­rei­ding.

 

Toe­la­ting

 

Voor­al­eer de boom te vel­len dient u na te gaan of er een toe­la­ting en ver­gun­ning is om de boom te vel­len. Ver­ge­wis u dat u over de juis­te ver­gun­ning van de over­heid beschikt alvo­rens u het werk start. In vele situ­a­ties is een ver­gun­ning nodig.

 

Vei­lig een boom vel­len bete­kent nooit alleen wer­ken

 

Indien er een onge­val zou gebeu­ren, is er best een twee­de man in de buurt om u onmid­del­lijk te hel­pen of hulp in te roe­pen bij de hulp­dien­sten. Ieder jaar gebeu­ren er, tot ons groot spijt, zeer ern­sti­ge en soms fata­le onge­val­len met het kap­pen van een boom.

 

Om vei­lig een boom te vel­len, werk je met goed gereed­schap: inspec­tie van de ket­ting­zaag

 

Vei­lig een boom vel­len bete­kent ook wer­ken met goed gereed­schap. Een goed wer­ken­de en vei­li­ge ket­ting­zaag is een “must” om vei­lig werk te leve­ren. Kijk na of uw ket­ting­zaag geen gebre­ken ver­toont en over alle vei­lig­heids­uit­rus­tin­gen beschikt en dat deze goed func­ti­o­ne­ren. Vol­gen­de vei­lig­heids­voor­zie­nin­gen moe­ten aan­we­zig zijn:

  • ket­ting­be­scherm­kap om u niet te snij­den aan de vlijm­scher­pe ket­ting,
  • een vei­lig­heids­ket­ting om zoveel moge­lijk den­der en terug­slag tij­dens het zagen te voor­ko­men,
  • uit­laat van de machi­ne staat weg van de per­soon, dit is niet bij oude ket­ting­za­gen het geval, gebruik ze dan ook niet meer,
  • ket­ting­rem is aan­we­zig en deze werkt, test dit na een vei­li­ge start van de machi­ne,
  • er is een lin­ker­hand­be­scher­ming aan­we­zig,
  • rech­ter­hand­be­scher­ming aan­we­zig met een ver­bre­de bescher­ming,
  • er zijn tril­lings­dem­pers aan­we­zig en in goe­de staat,
  • start-stop scha­ke­laar aan­we­zig, al dan niet geïn­te­greerd met gas­hen­del en gas­be­vei­li­ging,
  • ket­ting­van­ger is aan­we­zig, en niet ver­sle­ten,
  • zaag­blad zon­der bra­men aan de zij­kan­ten,
  • ket­ting is afge­stemd op het zaag­blad en de aan­drij­ving,
  • vei­lig­heids­la­bels vol­gens CE-norm aan­we­zig,
  • geen bescha­di­gin­gen aan­we­zig, van wel­ke aard dan ook.

Indien zaken van hier­bo­ven niet in orde zijn, gebruik de ket­ting­zaag dan niet.

Meer over het vei­lig gebruik van een ket­ting­zaag vindt u op Eco­pe­dia.

 

Vei­lig een boom vel­len: con­tro­le PBM’s

 

Voor het zagen van hout of om een boom te kap­pen dient u beschermt te zijn. De stan­daard PBM’s zijn: een helm met aan­ge­pas­te nor­me­ring en gel­di­ge ver­val­da­tum, een gelaats­scherm en gehoor­be­scher­ming, een zaag­broek met aan­ge­pas­te nor­me­ring betref­fen­de zaag­be­scher­ming in func­tie van de kracht van de gebruik­te ket­ting­zaag en zaag­schoe­nen met aan­ge­pas­te zaag­be­scher­ming, hand­schoe­nen en een flouri­ce­ren­de vest. Over­weeg even­eens een zaag­vest om lichaam en armen te bescher­men tegen de ket­ting­zaag. Dit alles indien het toch zou mis gaan tij­dens het gebruik van uw ket­ting­zaag. Een uit­glij­der mag niet lei­den tot ern­sti­ge ver­won­din­gen. Zaak­voer­der Bert Jans­sens beschikt over een VOL VCA-cer­ti­fi­caat en volgt dit nauw­let­tend op.

 

Vei­lig een boom vel­len: opstel­len van risi­co­ana­ly­se en afwer­ken check-lijst

 

Om vei­lig een boom te vel­len, heeft u een risi­co­ana­ly­se nodig. Met het opstel­len van een risi­co­ana­ly­se en het invul­len van een check­lijst denkt u na over alle geva­ren en bescher­min­gen daar­te­gen. Indien het toch zou mis gaan, heeft u nage­dacht over het vang­net om let­sel te voor­ko­men. Dit kan van levens­be­lang zijn.

Zon­der alle details te ver­noe­men dient u steeds na te gaan waar uw juis­te werk­lo­ca­tie is. En of u dit in ver­staan­ba­re taal kan dui­de­lijk maken aan de hulp­dien­sten, indien het zou mis gaan. Een gewoon adres bestaan­de uit straat­naam en huis­num­mer is vrij­wel dui­de­lijk. Ech­ter indien u aan de hulp­dien­sten een weg door­heen brand­we­gen in een bos moet gaan uit­leg­gen, is dit een ander ver­haal. Best dat u hier­over nadenkt op voor­hand.

Is uw GSM bin­nen het bereik van een zend­mast en is uw bat­te­rij hele­maal opge­la­den? …

Zo zijn er vele zaken waar­over dient nage­dacht te wor­den op voor­hand.

 

Afspan­nin­gen of sig­na­li­sa­tie

 

Vei­lig een boom vel­len in een druk­ke omge­ving, langs­heen een wan­del­pad of weg, of daar waar iemand kan voor­bij komen, vraagt om sig­na­li­sa­tie en/of het afspan­nen van de omge­ving. Voor­kom onge­wenst bezoek in de zone waar de boom zal val­len. Erva­ring leert dat een lint als afspan­ning niet altijd men­sen ervan weer­houd om als­nog ver­der te gaan. Plaats ook een bord met de ver­mel­ding “Bomen Vel­len — Gevaar”.
Voor­be­rei­din­gen te vel­len boom
Van­af dit moment zal het eer­ste, maar slechts klei­ne zaag­werk uit­ge­voerd wor­den.

 

Vrij maken omge­ving

 

Zorg dat u tij­dens het vel­len (het maken van de val­kerf, vel­sne­de, spint­sne­den en even­tu­eel weg­za­gen van wor­tel­uit­lo­pers of plank­wor­tels) dat u meer dan vol­doen­de vrije ruim­te heeft rond­om de stam. Zo voor­komt u val­par­tij­en tij­dens het gebruik van een ket­ting­zaag en kan u steeds mak­ke­lijk ach­ter­uit indien dit nodig is.
Ruim dood hout en tak­ken op rond­om de stam en zaag nu reeds klei­ne struik­jes en boom­pjes weg zodat de omge­ving vol­le­dig vrij is.

 

Bepa­len natuur­lij­ke val­rich­ting

 

Dit is dik­wijls een moei­lij­ke oefe­ning. U dient nu te bepa­len in wel­ke de boom van natu­re, uit eigen gewicht, zou val­len, indien deze rich­ting­loos zou geveld wor­den.
Door onder de kruin, met uw rug tegen de stam te gaan staan en naar boven te kij­ken en zo rond gans de stam te gaan, kan u zien waar het mees­te gewicht van de kruin zit en in wel­ke rich­ting de boom over­helt. Bepaal nu deze rich­ting.
Indien u twij­felt aan de natuur­lij­ke val­rich­ting van de boom en voelt dat dit een te moei­lij­ke oefe­ning is, laat u het kap­pen van de boom best aan ons over en staakt u best de vel­ling.
Vul gerust het vrij­blij­ven­de con­tact­for­mu­lier in.

 

Bepa­len gewens­te vel­rich­ting

 

Het is niet altijd zo dat u de boom best velt in de rich­ting van zijn natuur­lij­ke val­rich­ting. Dik­wijls valt de boom best iets meer naar links of rechts, omdat daar juist wel of net iets meer plaats is. Bepaal nu de gewens­te vel­rich­ting en zet deze uit door bij­voor­beeld een stuk tak of uw vel­he­vel in deze rich­ting te leg­gen, dit van­af de stam. Als de boom vel­len in de gewens­te val­rich­ting niet kan onder eigen­ge­wicht van de boom, en dit door even­tu­eel gebruik te maken van een vel­he­vel en/of wig­gen, dient u hulp­mid­de­len te gebrui­ken. Hier gaan wij ech­ter op deze pagi­na niet ver­der op in.

 

Bepa­len vlucht­rou­tes

 

Bij het fout lopen van een vel­ling zou het kun­nen dat u zich snel uit de voe­ten moet maken om u niet te ver­plet­te­ren. Ook na het aan­bren­gen van de vel­sne­de moet u zich ver­wij­de­ren van de boom. Hier­voor zijn de vlucht­rou­tes. Maak één vlucht­rou­te op +135° ten opzich­te van de gewens­te vel­rich­ting en de ande­re op ‑135° ten opzich­te van de gewens­te vel­rich­ting. Of anders gezegd, aan de ach­ter­zij­de van de boom en schuin tov val­kerf die u gaat zagen, zowel links als rechts.

 

Vrij maken vlucht­rou­te

 

Net zoals u de omge­ving rond de stam heeft vrij gemaakt om vei­lig een boom te vel­len, maakt u een spoor over gan­se afstand van de vlucht­rou­te vrij. Dit kun­nen meer­der meters zijn en in func­tie van de hoog­te van de boom.

 

 

Stap­pen­plan boom vel­len zelf

 

Wor­tel­uit­lo­pers of plank­wor­tels afza­gen

 

Als een boom plank­wor­tels heeft of wor­tel­uit­lo­pers heeft die het bemoei­lij­ken om straks de stam in te zagen, en mogen ver­wij­derd wor­den zon­der dat de sta­bi­li­teit van de boom in gevaar komt, kan u deze al best weg­za­gen. Hier­me­de ver­ge­mak­ke­lijkt u nadien het maken van de val­kerf en de vel­sne­de.

 

Zagen val­kerf

 

De val­kerf zaagt u haaks op de stam en met de ope­ning in de rich­ting van de gewens­te val­rich­ting. De zool zaagt u hori­zon­taal en het dak schuin onder een hoek van 45°. Het dak en de zool van de val­kerf moe­ten mooi samen­ko­men in één lijn. Deze lijn staat dus haaks op de gewens­te val­rich­ting. De diep­te van de val­kerf bedraagt best onge­veer 1/4‑de van de stam­di­a­me­ter en zeker niet te veel.

Het juist zagen van de val­kerf is erg bepa­lend voor het vei­lig vel­len van een boom. Het bepaalt voor een groot stuk waar de boom neer komt.

 

Zagen spint­sne­den en aan­dui­den breuk­lijst

 

Enke­le cen­ti­me­ter boven de zool van de val­kerf kan u in de zij­kan­ten van het dak van de val­kerf, zowel links als recht een klei­ne zaag­sne­de geven. Zeker bij lang­ve­ze­li­ge hout­soor­ten zoals bij­voor­beeld Ame­ri­kaan­se eik, om te voor­ko­men dat bij het val­len van de boom de breuk­lijst vol­le­dig afbreekt en er geen hout meer ver­bon­den is tus­sen stam en wor­tel­voet na de vel­ling. Bij kort­ve­ze­li­ge hout­soor­ten zal dit niet onmid­del­lijk een pro­bleem vor­men.
De breuk­lijst moet 10% van de stam­di­a­me­ter bedra­gen om vei­lig te zijn. Duid de breed­te van de breuk­lijst aan op de zij­kan­ten van de stam ter hoog­te van de uit­ein­den van val­kerf (links en rechts). Nu weet u dat u hier niet mag voor­bij zagen, anders zal uw breuk­lijst te klein wor­den en wordt het gevaar­lijk.

 

Omge­ving ver­wit­ti­gen en vrij van per­so­nen

 

Voor­al­eer u de vel­sne­de aan­brengt, en de boom zal gaan val­len, dient u zeker te zijn dat er geen per­so­nen in het val­be­reik en omge­ving zijn van de te vel­len boom. Ver­wit­tig uw omge­ving door een fluit­sig­naal te geven en hard te roe­pen “vel­ling”, con­tro­leer dat ieder­een weg is, ook uw twee­de man en dat u oog­con­tact heeft.

 

Zagen vel­sne­de en uzelf uit de gevaar­zo­ne van de boom ver­wij­de­ren

 

Maak nu pas de vel­sne­de. Zaag steeds gemo­ti­veerd en niet ver­der dan de aan­ge­dui­de breuk­lijst­zo­ne. De boom zal begin­nen val­len. Ga nu onmid­del­lijk weg van de boom, maar houd deze in de gaten tij­dens de val, zodat u moge­lijks uw vlucht­weg nog licht kunt bij­stu­ren tij­dens het ver­la­ten van de boom.
Valt de boom niet door zijn eigen gewicht, dan kan u wig­gen en voor­ha­mer gebrui­ken of een vel­he­vel.

 

Ont­tak­ken en ver­za­gen van de stam

 

Na het vei­lig vel­len van een boom laat u deze niet zomaar ach­ter. Een op zijn tak­ken rus­ten­de boom kan weg­tol­len of kan­te­len en is gevaar­lijk.

Start het ont­tak­ken van de stam van­af het afge­zaag­de ein­de van de stam en werk zo ver­der af in de rich­ting van de top. Houd er steeds reke­ning mee dat de gevel­de boom nu op zijn tak­ken steunt en dat u die stel­sel­ma­tig gaat afza­gen. De afge­zaag­de boom kan steeds begin­nen rol­len; als u zich dan tus­sen de tak­ken bevind kan dit fataal zijn. Ga daar­om erg voor­zich­tig te werk en werk van­af stel­sel­ma­tig ook van­af de bui­ten­kant van de kroon zo gelei­de­lijk en gecon­tro­leerd naar bin­nen toe, steeds van­af een vei­li­ge loca­tie, indien de boom toch zou kan­te­len.
Ver­zaag nu de stam in de gewens­te stuk­ken. Is het voor hout­ver­koop? Vraag aan de opko­per wel­ke leng­tes hij wenst.

 

Nog veel meer dan dit

 

Bomen vel­len is gevaar­lijk. Niet alles heb­ben wij hier kun­nen weer­ge­ven, er komt veel meer bij kij­ken dan dit alleen.
Laat uw boom vei­lig vel­len door ons, u kan reke­nen op onze door­ge­dre­ven ken­nis, vei­lig­heid en kun­de.

Start typing and press Enter to search

Shopping Cart
Call Now Button Bel ons - geheel vrijblijvend