Diepgaande toelichting op de Boomveiligheidscontrole; verder uitgelegd
Op deze pagina vind je een gedetailleerde uiteenzetting van de methodieken, wettelijke kaders en technische parameters die wij hanteren bij het uitvoeren van onze onderzoeken. Voor een direct overzicht van onze diensten, de burgerrechtelijke zorgplicht en hoe wij u kunnen ondersteunen bij het borgen van uw aansprakelijkheid, verwijzen wij u naar onze hoofdpagina over boomveiligheidscontrole.
Het waarborgen van de veiligheid rondom bomen is een complex proces dat verder gaat dan een vluchtige blik op de stam. Om tot een onbetwistbaar advies te komen, hanteren wij bij b‑Tree een gestandaardiseerd protocol. Hieronder duiken we dieper in de wetenschappelijke achtergrond van onze visuele inspecties, de risicokwantificering en de juridische normen die bepalen of een boom veilig kan blijven staan.
Boomveiligheid de basis van verantwoord boombeheer
Boomveiligheid is de basis van verantwoord boombeheer, essentieel om schade of ongevallen te voorkomen en zorgt dat je voldoet aan de wettelijke zorgplicht. Helemaal niet onbelangrijk, want ook verzekeraars houden rekening met de mate waarin je voldaan hebt aan je zorgplicht.
Wil je zeker weten of je boom of bomenbestand nog voldoet aan de veiligheidsnormen? Als boomeigenaar geeft een professionele boomveiligheidscontrole je de nodige juridische zekerheid en gemoedsrust.
We nemen je op deze pagina mee in het ganse verhaal van bomen, hun risico’s, wat nodig is om verzekeringstechnisch in orde te zijn (zodat ze uitkeren als het echt misgaat met een storm bijvoorbeeld) en waarom een boomveiligheidscontrole het sluitende element is tussen zorgplicht en het maximaal behoud van bomen (met een aanvaardbaar risico).
Daarnaast bespreken we ook de risico’s van ondeskundig advies, zowel voor de boomeigenaar of boombeheerder, als voor diegene die het advies gaf.
Wanneer is een boomveiligheidscontrole verplicht?
Er bestaat geen algemene wet die je verplicht om elke boom jaarlijks te laten keuren, maar er is wel de juridische zorgplicht. Dit houdt in dat je als eigenaar alles moet doen wat redelijkerwijs van je verwacht mag worden om schade aan derden te voorkomen. Wanneer er een ongeval gebeurt, zal een rechter of verzekeraar altijd toetsen of u als “goede huisvader” heeft gehandeld.
Verzekeringstechnisch is het zelfs zo dat het risico waaraan derden worden blootgesteld, lager moet zijn dan 1/10.000. Dat is juist wat we met een boomveiligheidscontrole voor iedere boom in kaart brengen.
De grens tussen leek en deskundige
Natuurlijk wordt er niet van je verwacht dat je de breukgevoeligheid van een stam en stabiliteit van een wortelgestel kunt bepalen; daarvoor ben je een leek. Echter, het principe van zorgvuldig handelen stelt dat je duidelijk zichtbare gebreken, die iedereen kan interpreteren als “er is iets aan de hand met deze boom” niet mag negeren.
Wanneer een boom tekenen van abnormaliteit vertoont, zoals overmatige taksterfte of grote paddenstoelen op de stam, die voor iedereen waarneembaar zijn, wordt er van je verwacht dat je actie onderneemt. Denk hierbij ook aan:
- Afgebroken kruindelen na storm of door overgewicht,
- Grote dode takken die boven een pad hangen,
- Zichtbare diepe scheuren in de stam of zware zijtakken,
- Een plotselinge overhelling van de boom of,
- Het omhoogkomen van de grond of kanteling van de wortelkluit met grondscheuren,
- Opvallende zwammen (paddenstoelen) op de stamvoet of de stam.
Het risico: de verzekering keert niet uit
Hier schuilt een groot financieel gevaar. Indien er schade ontstaat door een omvallende boom of een uitbrekende tak, zal de verzekering de omgevingsfactoren onderzoeken. Kan er worden aangetoond dat de boom duidelijk visueel waarneembare gebreken had die u als leek had móéten opmerken? Dan kan de verzekeraar oordelen dat er sprake is van nalatigheid.
In dat geval wordt de schade niet gedekt, omdat u het principe van de zorgplicht heeft geschonden door geen expert in te schakelen bij een zichtbaar probleem. Een officieel boomveiligheidsrapport is op dat moment uw enige tastbare bewijs dat u aan uw verantwoordelijkheid heeft voldaan.
De missie van de boomveiligheidscontroleur: zekerheid bieden en kosten besparen
De kerntaak van een boomtechnisch adviseur is het objectief in kaart brengen van de werkelijke staat van uw bomenbestand. Een grondige boomveiligheidscontrole dient hierbij twee kritieke doelen die zowel uw gemoedsrust als uw portemonnee beschermen: voldoen aan de verzekeringseisen én het voorkomen van onnodige kap.
1. Verzekeringstechnische zekerheid: garant staan bij ongevallen
Een officieel boomveiligheidsrapport is uw belangrijkste bewijsstuk richting verzekeraars. Mocht er ondanks alle zorgvuldigheid toch een schadegeval optreden — bijvoorbeeld door een extreme storm die buiten het normale verwachtingspatroon valt — dan kunt u met dit rapport aantonen dat u uw zorgplicht bent nagekomen. Omdat een gecertificeerd adviseur de boom vooraf “veilig” heeft verklaard op basis van wetenschappelijke parameters, kan de verzekeraar niet zomaar onder uitkering uitkomen op basis van vermeende nalatigheid.
2. Kostenbesparing: bomen behouden in plaats van verwijderen
Zonder gespecialiseerde kennis wordt er vaak te snel gegrepen naar de kettingzaag. Onnodig bomen vellen is echter een dure aangelegenheid: u betaalt voor de kapwerken, u verliest waardevolle ecosysteemdiensten (zoals schaduw, wateropvang en privacy) en u wordt geconfronteerd met kosten voor heraanplant.
Een deskundige boomveiligheidscontrole bespaart op termijn aanzienlijk op uw beheerlasten door:
- Gerichte maatregelen: In plaats van de hele boom te vellen, volstaat vaak een beperkte snoeiing of een groeiplaatsverbetering.
- Behoud van waarde: Volwassen bomen vertegenwoordigen een aanzienlijke monetaire en ecologische waarde die bij verwijdering direct verloren gaat.
- Strategisch beheer: U investeert enkel daar waar de risico’s daadwerkelijk onaanvaardbaar zijn, in plaats van preventief (en onnodig) kapitaal te vernietigen.
Kortom: de inzet van een boomtechnisch adviseur geeft u de juridische zekerheid dat je verzekering dekking biedt, terwijl je tegelijkertijd bespaart op onnodige kapkosten en de waarde van uw groene omgeving behoudt.
De risico’s van ondeskundig advies: waarom een ‘algemene groenvoorziener’ niet volstaat
Vaak laten boomeigenaren hun bomen beoordelen door een algemene groenvoorziener of tuinaannemer. Hoewel deze vakmensen uitstekend zijn in het onderhoud van tuinen, ontbreekt het hen vaak aan de diepgaande fysiologische en mechanische kennis die nodig is voor een waterdichte boomveiligheidscontrole.
Dit brengt grote juridische risico’s met zich mee, zowel voor de eigenaar als voor de adviseur.
Verzwaarde aansprakelijkheid van de ‘expert’
Wanneer een groenprofessional een oordeel velt over de veiligheid van een boom, geeft hij zich uit voor expert. In de rechtspraak weegt het advies van een professional zwaarder dan dat van een leek. Als deze adviseur de boom “veilig” verklaart, maar de boom valt nadien toch om door een gebrek dat een specialist had móéten zien, kan de adviseur persoonlijk aansprakelijk worden gesteld voor de schade. De wet gaat er namelijk vanuit dat een expert over de juiste kennis beschikt om de risico’s correct in te schatten.
Onterecht vellen: schade aan kapitaal
Het risico werkt ook de andere kant op. Uit onwetendheid of uit ‘voorzorg’ adviseren ongeschoolde adviseurs vaak om een boom te vellen die technisch gezien nog perfect veilig en waardevol is. Wanneer u op basis van dit onjuiste advies een gezonde boom verwijdert, pleegt u in feite kapitaalvernietiging en bent u mogelijk in overtreding met de kapvergunning. Ook hiervoor kan de adviseur aansprakelijk worden gesteld voor de geleden (monetaire) schade aan uw bomenbestand.
Zekerheid door certificering: de European Tree Technician (ETT)
Om deze juridische en financiële valkuilen te vermijden, is het essentieel om te kiezen voor een gecertificeerd boomtechnisch adviseur. Alleen met een European Tree Technician (ETT) certificering bent u verzekerd van:
- Gefundeerde conclusies: Vaststellingen gebaseerd op wetenschappelijke meetmethoden in plaats van ‘onderbuikgevoel’.
- Rechtsgeldige rapportage: Verslagen die standhouden bij verzekeringskwesties en rechtszaken.
- Minimaal risico: Het voorkomen van zowel onterechte kap als het over het hoofd zien van reële gevaren.
Kiezen voor een gecertificeerd boomtechnisch adviseur is niet alleen een investering in uw bomen, maar ook een noodzakelijke bescherming tegen toekomstige aansprakelijkheidsclaims.
Hoe veilig is jouw boom?
Met een deskundige boomveiligheidscontrole op basis van enerzijds een visuele boominspectie (VTA-controle) brengen we de conditie, vitaliteit en stabiliteit van je boom nauwgezet in kaart. Anderzijds kijken we verder dan de boom alleen; we analyseren ook de directe omgeving. Een boom naast een druk fietspad of boven een parkbank vormt immers een ander risicoprofiel dan een boom in een open veld.
Wij inventariseren cruciale omgevingsfactoren zoals:
Gebruikersintensiteit: Hoeveel wandelaars, fietsers of auto’s passeren er dagelijks?
Verblijfsduur: Is er sprake van een rustplek (zoals een zitbank) onder de kroon?
Verkeerssituatie: Wat is de snelheid op de aangrenzende weg?
Van visuele inspectie naar diepgaand advies
Mocht de visuele inspectie twijfel oproepen over de interne houtstructuur of de stabiliteit van de wortelkluit, dan voeren wij een nader boomtechnisch onderzoek uit. Met geavanceerde meetinstrumenten maken we het onzichtbare zichtbaar.
Door deze objectieve parameters te wegen volgens de QTRA-methode (Quantified Tree Risk Assessment), brengen we boomrisico’s efficiënt en accuraat in kaart. Het doel? Het evenwicht herstellen tussen maximale veiligheid en het behoud van jouw waardevolle bomen.
Aanvaardbaar risico en gericht beheer
Belangrijk om te weten: een boom is een levend organisme en heeft altijd een bepaald restrisico. Waar een gezonde boom een storm van 100 km/u moeiteloos doorstaat, kan een orkaan (12 Beaufort) voor elke boom fataal zijn. Onze rapportage richt zich daarom op het verlagen van risico’s naar een normaal aanvaardbaar niveau door middel van gerichte beheermaatregelen.
We plakken dan ook een effectief cijfer op het boomveiligheidsrisico van iedere boom.
Op deze pagina lees je exact hoe een controle in zijn werk gaat, waarom dit essentieel is voor je aansprakelijkheid en veiligheid en welke heldere data je in onze boomveiligheidsrapporten mag verwachten.
Bomen met een nul-risico bestaan niet, wel bomen met een aanvaardbaar risico
Wanneer een boom ergens aanwezig is, hoe groot of klein ook, op dat moment vormt hij een risico. Alleen is het risico dat iedere boom vomrt niet even groot. En hierbij stellen zich naar boomveiligheidscontrole uiteraard enkele belangrijke vragen die we graag beantwoord zien:
- hoe groot is het risico?
- is het risico aanvaardbaar?
- welke parameters bepalen de grootte van het risico?
- welk risico wensen we zelf te aanvaarden?
Een voorbeeld maakt dit duidelijker.
Misschien is de kans dat een middelmatige boom van 40 cm stamdiameter en 15 meter hoogte niet breekt of ontwortelt bij windsnelheden van 60 km/uur. Maar wel bij 120 km/uur. Op zich geen erg, want bomen groeien. Hun takken worden niet alleen langer, maar stam en takken worden ook dikker door hun jaarlijkse diktegroei (jaarringen die erbij komen). Waardoor bomen zich verstevigen en meer belasting aankunnen. Dus ook bij 120 km/uur zal niet iedere boom breken.
Aanvaardbaar risico: voorbeeld boom in het bos versus de boom in de stad
Stel nu dat een boom met gebreken, breekt omwille van een storm. Maar hij staat te midden van een bos. Dit is een heel andere situatie, dan dat deze boom in een druk centrum van een grote stad staat. Want in het bos zal bij storm het haast niemand in zijn hoofd halen om te gaan wandelen. Of het is zelf verboden om bij dit weersomstandigheden het bos te betreden. Dus de kans dat iemand gewond geraakt of een auto beschadigd geraakt is klein.
De boom in de stad, waar veel mensen passeren omdat ze er werken en hun trein moeten halen bijvoorbeeld, vormt een veel groter risico. Want wanneer de boom in de stad breekt is de kans veel groter dat iemand gekwetst geraakt of eigendom beschadigd wordt.
We kunnen stellen dat de boom temidden van het bos, waar haast nooit iemand komt en zeker niet bij storm, een aanvaardbaar risico vormt. Maar weliswaar ook niet nul. Want het zou maar moeten lukken, dat er ooit toch iemand is…
Voor de boom in de stad, moet je al heel zeker zijn dat hij geen defecten heeft, in goede condite is en dergelijke, om te kunnen weten of deze boom een aanvaardbaar risico vormt of niet. En dat ga je nu net bepalen aan de hand van een boomveiligheidscontrole. Je brengt namelijk alle parameters, waaronder eventuele gebreken van de boom mee in kaart en rekening voor het bepalen van het risico.
Waarom is een boomveiligheidscontrole nuttig?
De vraag naar een boomveiligheidscontrole komt vaak boven wanneer eigenaars of beheerders zich zorgen maken over de veiligheid van hun bomen. En terecht. Want wanneer je holten of vruchtlichamen van schimmels waarneemt bij de boom, is de kans op breuk of windworp misschien groter. Omdat holten en schimmels bomen soms mechanisch verzwakken.
Om ervoor te zorgen dat je ongelukken met bomen voorkomt en je je aansprakelijkheid neemt, is het erg zinvol tijdig een boomveiligheidscontrole uit te voeren. Want bij bomen met duidelijke gebreken zou je als eigenaar aansprakelijke gesteld kunnen worden voor de schade die een ongeval met een boom veroorzaakt.
Echter wanneer de boomeigenaar over een boomveiligheidscontrole beschikt en de gepaste boomveiligheidsmaatregelen heeft genomen, heeft hij gehandeld als voorzichtig en redelijk persoon. En vooral is de kans op gebeurlijke ongevallen na een boomveiligheidscontrole en het nemen van de gepaste veiligheidsmaatregelen al veel kleiner.
Daarnaast zijn er nog andere belangrijke redenen waarom je een boomveiligheidscontrole uitvoert
Zo voer je bij boombeheer op grote schaal, zoals bij het opstellen van een bomenplan, van iedere boom een boomveiligheidscontrole uit. Evenals bij het opstellen van een Bomen Effect Analyse of BEA. Omdat je hierdoor een inzicht krijgt van welke bomen de hoogste prioriteit vereisen in verband met boomveiligheid en de te treffen maatregelen.
Je zal op die manier weten in welke bomen je best eerst investeert om de totale veiligheid van je bomenbestand op te krikken en dus te optimaliseren.
Hoe gaat een boomveiligheidscontrole in zijn werk?
Om er zeker van te zijn dat je met de boomveiligheidscontrole geen bomen ongewenst zal overslaan, bepalen we samen eerst de contouren van het boombestand of terrein. Hierdoor krijgen we al een eerste zicht op de situatie en kunnen bomen met duidelijk merkbare gebreken al getagd worden.
Daarna zal iedere boom een boomveiligheidscontrole ondergaan, waarbij we al de nodige parameters van de boom kwantificeren. Nadien distilleren we de gepaste veiligheidsmaatregelen uit al de parameters van iedere individuele boom.
Al de parameters die we beoordelen, hebben betrekking op conditie, vitaliteit, breukgevoeligheid, stabiliteit, omgeving en risico’s. Finaal krijgt iedere boom een veiligheidsscore mee. Die varieert van laag, normaal, verhoogd, hoog tot acuut risico. Aan de hand hiervan kan je dan de noodzakelijke maatregelen nemen, binnen een bepaalde tijd.
Welke boomparameters controleren we bij een boomveiligheidscontrole?
Bij een boomveiligheidscontrole gaan we steeds zoveel mogelijk visueel waarneembare boomparameters in kaart brengen. Dit doen we op een non-destructieve en non-invasieve manier. Volgende terugkerende parameters zullen we steeds in kaart brengen, naast bijkomende parameters die opdrachtspecifiek kunnen zijn:
- bladzetting
- bladkleur
- scheutlengte
- grote van de vruchten
- kroonstructuur
- kroonkwaliteit
- is er taksterfte
- holten
- inrottingen
- mechanische schade
- zware elleboogtakken
- zware zuigers
- scheuren
- torsies
- wortelgestel
- wurgwortels
- standplaats
- wondovergroeiing
- reactiehout
- omgevingsfactoren
- groeiplaatseigenschappen
- stabiliteit (scheefstand, wortelkluit, grondscheuren, zwamaantastingen, …)
- …
Enkele opdrachtspecifieke parameters in stedelijk gebied
- wortelopdruk
- mate van wortelopdruk (in kader verantwoordlijkheden bij struikelgevaar op voetpaden bijvoorbeeld)
- maaiveld soort
- meest voorkomende verharding/bestratingstype
- is de verharding waterdoorlatend of niet
- …
Concluderen van maatregelen
Daarnaast zullen we de verschillende beheersmaatregelen afleiden uit de bevindingen uit het veld, zoals:
- boom te snoeien (kroonreductie, uitlichten, veiligheidssnoei, innemen, begeleidingssnoei…),
- boom te kappen,
- naderonderzoek (Picus geluidstomografie, trekproef, klimmende inspectie, drone inspectie, …),
- te vervangen (bij jonge aanplant bijvoorbeeld of in een dreef),
- …
Afhankelijk van de opdracht gaan er meer of minder parameters in kaart gebracht worden. Dit gebeurt steeds in overleg met de opdrachtgever en in functie van het actuele boombeheer.
Printscreen van deel van de boomveiligheidsfiche met de verschillende parameters die in kaart werden gebracht tijdens de boomveiligheidscontrole.
Welke hulpmiddelen gebruiken we bij een boomveiligheidscontrole?
Bij een boomveiligheidscontrole wens je zoveel mogelijk en toch op een eenvoudige manier te weten te komen van de toestand waarin de boom zich bevindt.
Kleine eenvoudige hulpmiddelen zoals een prikstok, een verrekijker, meetlint, houten hamer een stevig mes en handsnoeischaar kunnen je erg veel informatie verschaffen.
De houten hamer is erg nuttig tijdens het detecteren van holten in de stam, stamvoet, wortelaanzetten en zelfs de wortels als ze groot genoeg zijn en zich deels bovengronds bevinden.
De prikstok gebruiken we om de diepte van een inrotting te meten. Of om te bepalen of een stuk blootliggend kernhout niet rot geworden is door aantasting van een schimmel. Met de prikstok meten we ook de indringingsweerstand van de bodem in de kroonprojectie van de boom. Dit is dan geen exacte meting, maar geeft een eerste indicatie van de bodemgesteldheid tijdens de boominspectie.
Is er twijfel en vermoeden we een gecompacteerde bodem, dan nemen we onze penetrometer erbij, die exacte waarden weergeeft.
Hoe meer informatie je in het veld verzamelt, hoe beter je de maatregelen kan afstemmen
Door een twijg af te snijden met mes of snoeischaar, is de binnenkant van de twijg zichtbaar. De toestand ervan kan ons bij sommige aantastingen en/of soorten ook meer informatie geven over de conditie van de boom.
En om goed te kunnen waarnemen of er aan de buitenzijde van de kroon geen afsterving plaatsvindt of er overal uitlopende knoppen aanwezig zijn, komt de verrekijker goed van pas.
Ook een boek van Gerrit-Jan Keizer over MTA (Mycological Tree Assessment) met heel veel informatie over welke schimmel, welk effect heeft op welke boomsoort, behoort ook tot de hulpmiddelen van onze tree manager.
Het komt erop neer, hoe meer informatie je op een eenvoudige manier kan bepalen, hoe beter je een oordeel kan vellen over de boom. En hoe beter je de te nemen maatregelen kan afstemmen op de situatie. Dat is uiteindelijk de bedoeling.
Wat is een boomveiligheidscontrole?
Een boomveiligheidscontrole, vaak afgekort als BVC, is een proces waarbij bomen visueel en non-invasief worden geëvalueerd op hun conditie, vitaliteit, stabiliteit en boomveiligheidsrisico’s.
Het doel van een boomveiligheidscontrole is om mogelijke risico’s en problemen met betrekking tot bomen in stedelijke omgevingen of andere gebieden waar mensen zich bevinden, te identificeren en te beoordelen.
De boomveiligheidscontrole is één van de eerste stappen in een Bomen Effect Analyse, boombeschermingsplan als in een bomenplan.
De verzamelde informatie over de bomen is de basis om verdere beslissingen te nemen; in een boom zonder toekomstperspectief, omdat deze erg ziek is e na enkele jaren sowieso toh zal afsterven, ga je niet meer investeren, maar zal je eerder kappen. Het omgekeerde is uiteraard ook waar.
Toekomstbomen wens je aan de hand van een boomveiligheidscontrole uiteraard ook te identificeren. Want in toekomstbomen ga je juist wel investeren.
Tijdens een boomveiligheidscontrole onderzoeken we verschillende aspecten van de boom, zoals:
Conditie
Hoe is de bladzetting van de boom in verhouding tot een kerngezond exemplaar van zijn soort? En zijn er tekenen van ziekte, plagen, schimmels of andere aantastingen aanwezig? Welke scheutlengten zijn er de laatste jaren door de boom gerealiseerd en hoe verhouden deze zicht?
Structuur
Is de boom in goede fysieke staat, of zijn er tekenen van rot, scheuren, holtes of andere structurele problemen in de kroonarchitectuur zoals plakoksels en elleboogtakken? Waardoor takken of andere delen van de boom het mechanisch kunnen begeven.
Stabiliteit
Is de boom stevig verankerd in de grond? Zijn er tekenen van wortelproblemen of veranderingen in de bodem die een wijziging in de stabiliteit aantonen? Zoals grondscheuren of lokale bodemverhogingen ter hoogte van de wortelkluit.
Takken en kruin
Zijn er dode of zwakke takken die kunnen afbreken en gevaar kunnen opleveren voor mensen of eigendommen? Zijn er schimmelaantastingen aanwezig die de mechanische sterkte van het hout ondermijnen?
Omgevingsfactoren
Wordt de boom beïnvloed door wind, vochtigheid, nabijgelegen constructies, of andere factoren die de veiligheid kunnen beïnvloeden?
Nemen van maatregelen bij defecten en gebreken
Op basis van deze evaluatie kunnen we bepalen of er maatregelen nodig zijn, zoals:
- het snoeien van gevaarlijke takken,
- het versterken van kruindelen van de boom door het plaatsen van kroonankers of kabels,
- het uitvoeren van nader onderzoek zoals en geluidstomografie of trekproef,
- of zelfs het verwijderen van een zieke of instabiele boom als deze een reëel gevaar vormt voor de omgeving.
Boomveiligheidscontroles zijn dan belangrijk om ervoor te zorgen dat bomen in openbare ruimtes, parken, tuinen, langs wegen en in andere gebieden een aanvaardbaar risico vormen voor mens en eigendom.
Een boomveiligheidscontrole draagt bij aan het minimaliseren van risico’s. Die kunnen ontstaan door het vallen van takken of omvallende bomen. En zorgen tegelijkertijd voor het maximale behoud van mooie groene omgevingen.
Printscreen van deel van de boomveiligheidsfiche met de finale te nemen maatregelen.
Voorbeelden van ernstige defecten en gebreken
Bij een boomveiligheidscontrole kunnen ernstige defecten en gebreken aan het licht komen.
Enkele voorbeelden van ernstige gebreken die hun weerslag hebben op de breukgevoeligheid van een boom zijn:
- zware elleboogtak die omwille van zijn gewicht kan uitbreken of scheuren,
- schimmelaantasting door echte tonderzwam waarbij het hout in mechanische sterkte afneemt en uit elkaar wordt gedrukt door de “mycelial felts” die doorheen het hout groeien,
- holte in stam of tak waarbij er nog maar onvoldoende restwand is en de mechanische sterkte van het hout onvoldoende is en tot breuk kan lijden,
- plakoksel met zwaar eenzijdige belasting waardoor de oksel kan uitbreken.
- aantasting door een harslakzwam op Amerikaanse eik, waardoor de mechanische sterkte zeer snel afneemt en de boom snel een zeer groot risico vormt,
- of aantasting door vuurzwam bij een schietwilg, wat hetzelfde probleem geeft als bij de Amerikaanse eik.
Enkele voorbeelden van ernstige gebreken die hun weerslag hebben op de stabiliteit van een boom
- kanteling van de kluit waarbij de grootte van de kluit onvoldoende is om de stabiliteit nog te kunnen waarborgen,
- wortelrot en/of worteluitholling waardoor de mechanische sterkte niet meer voldoende is om de boom te verankeren in de bodem,
- graafschade in de wortelzone van de boom waarbij binnen de BVZ (boomverankeringszone) van de boom, wortelschade is gemaakt.
En wanneer je met een boomveiligheidscontrole, die in de eerste fase steeds bestaat uit visuele waarnemingen, niet voldoende informatie hebt over een eventueel gebrek of defect in het hout, is nader onderzoek noodzakelijk. Lees hierover meer straks.
Voorbeelden van te nemen maatregelen na een boomveiligheidscontrole
Er is een zeer grote waaier aan maatregelen mogelijk om een boom die bij een boomveiligheidscontrole “verhoogd risico” scoort, terug te brengen naar een boom met “normaal” of “laag” risico. Enkele voorbeelden maken dit duidelijk
- uitlichten en innemen van een zware elleboogtak die dreigt uit te scheuren. Door de tak in te korten en er op de juiste plaatsen takken te snoeien, ontlast je de tak en verlaag je de kans op uitscheuren,
- vellen van een boom die een zeer ernstige schimmelaantasting heeft en waarbij breuk binnen korte termijn zal optreden. Hiermee neem je het risico volledig weg.
- Plaatsen van een kroonanker of vanganker (in combinatie met snoei) bij een boom met een grote en sterk eenzijdig belaste plakoksel. Waardoor je het effect van stormweer op de boom beperkt en het gevolg van breuk minimaliseert (tak kan niet vallen).
Nader onderzoek als aanvulling op de boomveiligheidscontrole
Wens je hierover echt meer te weten, lees dan onze exclusieve pagina over nader onderzoek op bomen. Hier geven we alvast een samenvatting.
Aan de hand van de non-destructieve en visuele boomveiligheidscontrole door onze boom deskundige, kan blijken dat sommige gebreken niet visueel correct kunnen gekwalificeerd worden. Bijkomend onderzoek of nader onderzoek is dan nodig.
Het nader onderzoek geeft meer informatie en inzichten in de grootte van een gebrek of de kwaliteit van het hout.
Tot nader onderzoek behoren de volgende onderzoeken
- resistografie,
- trekproef,
- bladanalyse,
- chlorofyl fluorescentie analyse,
- grondanalyse,
- akoestische tomografie,
- klimmende boominspectie.
Klimmende inspectie, aanvulling op de boomveiligheidscontrole, van een veterane lindeboom.
PiCUS® geluidstomografie (en trekproef) van veterane lindeboom waarop al een boomveiligheidscontrole werd uitgevoerd, waarbij er een zadelzwam (Polyporus squamosus) werd aangetroffen in de holte tussen de twee stamdelen.
Rapportering van de boomveiligheidscontrole
Al de individueel verzamelde gegevens per individuele boom bewaren we in de boomveiligheidsfiche van de betreffende boom.
En in één gestructureerd verslag krijg je een overzicht van alle gebreken en defecten van de bomen, alsook de benodigde adviezen en mitigerende maatregelen. Om nadien de juiste acties te kunnen ondernemen.
Het rapport voorziet ook in termijnen voor de opvolging over de volgende jaren.
Verhogen van de boomveiligheid door regelmatige controles
Wanneer een boom niet meer gezond is, en de levensverwachtingen dus eerder beperkt zijn, maar de eigenaar of beheerder van de boom deze toch nog zo lang als mogelijk op een risico-aanvaardbare manier wenst te behouden, is opvolging op regelmatige basis nodig.
Inspectie door onze boomdeskundige om de 6 maanden, jaarlijks of om de 2 jaar is dan bijvoorbeeld een mogelijkheid. Afhankelijk van de situatie. En op voorwaarde dat je misschien bijkomende maatregelen neemt. Zoals bijvoorbeeld de boom verankeren, ondersteunen, uitvoeren van een veiligheidssnoei of andere.
Dit moet steeds in functie van de huidige toestand van de boom bekeken en beslist worden. Bemerk ook dat inspectietermijnen slechts richtinggevend zijn, maar nooit absoluut. En daarmee verwijzen we naar de proportionaliteit van de inspanning tot het bekomen van een aanvaardbaar risico en het feit dat bomen levende wezens zijn die blootgesteld zijn aan klimatologische omstandigheden.
Bijvoorbeeld: wanneer een boom gevoelig is aan windworp door een zwaar aangetaste gestelwortel of een grote holte in de stam, zal de opvolging op zeer regelmatige momenten dienen te gebeuren. Als de conditie van de boom te slecht is, kan zelfs een noodkap of noodvelling nodig zijn.
Een visuele boomveiligheidscontrole vertelt alles over zowel de gebreken, defecten, conditie als de vitaliteit van een boom. En zal zeker uitsluitsel geven of er nog al dan niet nader onderzoek nodig is.
De boomveiligheidscontrole is een beginnende must op vlak van boomveiligheid.
Wens je jouw bomen te onderwerpen aan een boomveiligheidscontrole, twijfel dan niet ons te contacteren.
